Najważniejszym noworocznym postanowieniem może być hasło: „Będę oszczędnie wydawał pieniądze”.

Bardzo ważne i jednocześnie przynoszące szybkie widoczne efekty są codzienne realne oszczędności, czyli mówiąc inaczej: małymi krokami do wielkich celów. I trzeba przyznać, że na tym polu stajemy się coraz bardziej świadomi potrzeb matki natury. Oczywiście daleko nam do poziomu ekologicznej świadomości Skandynawów (nad czym trzeba ubolewać), ale też z roku na rok podążamy ich śladem (z czego się trzeba cieszyć).  Z badań przeprowadzonych przez TNS OBOP na zlecenie Banku Ochrony Środowiska wynika na przykład, że już 64 proc. z nas kupuje energooszczędne żarówki.

Jeśli chodzi o sprzęt AGD, wymiana lodówki o klasie energetycznej „B” na sprzęt „A+” skutkować będzie oszczędnością blisko 100 zł w rocznych rachunkach za prąd. Jeszcze jedną drobną czynnością, która wspomoże nasz budżet, jest obniżenie temperatury ogrzewania w pomieszczeniach, w  których można sobie na to pozwolić. Z wyliczeń Podkarpackiej Agencji Energetycznej (PAE) wynika, że obniżenie temperatury o 1 stopień Celsjusza to 5-6 proc. zachowanej energii cieplnej.

Klimat Polski sprawia, że najwięcej energii zużywanej w mieszkalnictwie, bo od 30 do 55 proc. przeznaczane jest na ogrzewanie i wentylację. Przykręcenie gałki kaloryfera to jedna rzecz. Inna to docieplenie skuteczne budynków. Wymiana samych otworów okiennych w domu jednorodzinnym może przynieść oszczędności rzędu ośmiu ton CO2 w skali roku. Realizując termomodernizację możemy skorzystać z oferowanych kredytów (np. przez BOŚ) z  premią pochodzącą z Funduszu Termomodernizacji i Remontów lub niskooprocentowanych kredytów tworzonych we współpracy z Wojewódzkimi Funduszami Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej.

Warto też pomyśleć o wykorzystaniu energii słonecznej. Mało kto wie, że w słoneczny dzień, na każdym m2 powierzchni ziemi padające promieniowanie wytwarza moc 1 kW – to wystarcza do ogrzania dużego pokoju. Instalacja kolektorów słonecznych jest więc bardzo dobrym pomysłem tym bardziej, że i na ten cel można uzyskać dotację. Dla przykładu – jeśli instalacja kolektora o powierzchni 6 metrów kwadratowych będzie kosztowała 15 tysięcy złotych, to NFOŚiGW spłaci z tej sumy 6750 złotych.

Oszczędzając własne pieniądze, jednocześnie dbamy o planetę – to dobra idea na nowy rok :-)

- każde 5 kg makulatury – 1 sadzonka.

-każda sztuka średniego sprzętu elektrycznego (żelazko, telewizor, monitor itd.) – 1 sadzonka

- za każde 3 telefony komórkowe – 1 sadzonka.

Obchody Światowego Dnia Ziemi, które co roku odbywają się 22 kwietnia, w 2011 roku obchodzone były jednak podczas Międzynarodowego Roku Lasów, ogłoszonego przez Organizację Narodów Zjednoczonych. Tematem wiodącym było hasło  „las całkiem blisko nas”.

Im szczęśliwsza kura, tym lepsze jajko :-) wiadomo. Niestety olbrzymia liczba kur w naszym kraju nie tylko jest „nieszczęśliwa”, ale po prostu brutalnie torturowana. Metoda klatkowa to masowa produkcja, bez jakiejkolwiek dbałości o komfort kur. Celem takiej hodowli jest maksymalne wykorzystanie zwierząt, które w końcu padają z wycieńczenia i wyniszczenia. Stłoczone na o wiele za małej przestrzeni (jedna kura ma mniej powierzchni do życia niż kartka papieru A4) ranią się nawzajem, brodzą we własnych odchodach i żyją w niewyobrażalnym permanentnym stresie.

Wielce pocieszające jest to, że Komisja Europejska ustaliła, iż 1 stycznia 2012 r. zostanie wprowadzony zakaz konwencjonalnego, bateryjnego chowu kur niosek. W ten sposób przychyliła się do apelu wielu organizacji ekologicznych na całym świecie. Polski rząd – cóż za nieczułość – wystąpił jednak z wnioskiem o odroczenie zakazu stosowania tzw. nieulepszonych klatek. Na szczęście naszego (niemądrego) wniosku nie poparła ani Rada Rolnictwa UE, ani żadne z państw członkowskich. Oznacza to, że od początku przyszłego roku wejdzie w życie obowiązek stosowania tzw. klatek ulepszonych. Klatki te będą wzbogacone o grzędy, gniazdo do składania jaj oraz grzebalisko ze ściółką, dzięki czemu ptaki będą mogły zaspokoić przynajmniej minimum swoich potrzeb. To duży krok naprzód, chociaż na pewno chciałoby się więcej… swobody dla niosek :-)

Są powody do satysfakcji, ale pamiętajmy, że tortury wciąż trwają. Jak zatem odróżnić jajka szczęśliwych kur, od jajek kur maltretowanych? Jaja pochodzące z wielkich ferm, gdzie stosuje się metody klatkowe, oznaczone są na początku kodu opisującego ich pochodzenie cyfrą 3. Z kolei cyfra 2 na początku kodu oznacza hodowlę metodą ściółkową, mniej niedogodną dla zwierząt. Jajka pochodzące z chowu na wolnym powietrzu oznacza się cyfrą 1. Dla producentów ekologicznych jaj zarezerwowano cyfrę 0.

Kupując więc jaja na święta pamiętajmy, że mamy wybór – im mniejsza liczba na początku kodu, tym lepsze warunki hodowli kur. Zatem: NIE KUPUJMY TRÓJEK!

Zachęcamy do przyłączenia się do akcji na Facebooku.

Dla zainteresowanych: do przeczytania raport „Kupuj jajka z głową” opracowany przez Klub Gaja

-
fot. wikipedia, na obrazku bardzo szczęśliwa kwoka i kurczaki :-)

Zaczynamy od cech ogólnych każdej dobrej skrzynki lęgowej. Warto wiedzieć, czego się trzymać podczas budowy, aby nasza skrzynka była wygodna i służyła ptakom jak najdłużej. Zwróćmy zatem uwagę, aby budka lęgowa:

-         umożliwiała we czyszczenie po każdym sezonie lęgowym

-         miała odpowiednie wymiary, średnica otworu wlotowego powinna być dopasowana do wielkości przyszłego gospodarza

-         miała otwór wlotowy możliwie najdalej od dna skrzynki

-         była pozbawiona ostrych elementów, wystające gwoździe w środku są niedopuszczalne

-         deski do jej zbudowania, powinny być nieheblowane, im grubsze tym lepsze (np. 2,5 cm), nasza budka ma imitować naturalną dziuple w drzewie

-         nie była malowana środkami konserwacji drewna, które mogą zagrażać zdrowiu piskląt i ptaków

-         nie była wyposażona w patyczek przy otworze wlotowym, który na pewno nie będzie pomocny dla gospodarza za to może stanowić wygodne podparcie dla drapieżnika

-         przednia jej ścianka powinna mieć podwójną grubość, co zapewnia dodatkową izolację cieplną

Podajemy przykładowe wymiary budek lęgowych, dla poszczególnych gatunków:

–

Skrzynki należy wieszać do połowy marca. A dla gatunków przylatujących późno np. muchołówki możemy zawieszać budki jeszcze do połowy kwietnia. Wywieszanie skrzynek w późniejszym terminie jest o wiele mniej skuteczne.

Zasady wieszania:

-         nie należy wieszać zbyt gęsto, większość dziuplaków to ptaki terytorialne. W przydomowym ogrodzie 2-3 budki to już maksimum

-         Jeśli wykonamy otwory wlotowe o średnicy 3,3 cm nie będą ja mogły zająć szpaki

-         skrzynki wieszamy otworem na wschód lub południowy wschód.

-         cała konstrukcja musi być stabilnie zamocowana np. na drzewie.

-         optymalna wysokość wieszania to około 4 metry nad ziemią. Jeśli mają to być domki dla sikor do wieszamy je na wysokości od 1 do 2 metrów.

-         lepiej przechylić nieznacznie przednią ściankę do przodu. Budki przechylone do tyłu są niechętnie zasiedlane przez ptaki.

-         wybieramy miejsca lekko zacienione.

-         budki nie zasiedlone przez dwa kolejne sezony należy przewiesić w inne miejsce.

–

Tutaj możecie zobaczyć „Galerię Dziuplaków” – ptaki między innymi takich gatunków mogą zagościć w zrobionych przez was budkach

–

Poniżej przedstawiamy graficzną instrukcję budowy skrzynki lęgowej:

Greenpeace: Organizacje pozarządowe oraz naukowcy, w  tym Pan, wskazują cenne przyrodniczo miejsca w Puszczy Białowieskiej, w  których nie powinno się prowadzić gospodarki leśnej, w tym wycinki drzew – czym są te miejsca i dlaczego są takie ważne?

prof. Tomasz Wesołowski: Problem z gospodarką leśną polega na tym, że eksploatuje się, niestety też te najstarsze drzewa. Gdy się usunie np. stuletnie drzewo to jego zastąpienie wymaga dalszych 100 lat, więc zmiany wprowadzane przez leśników trwają kilka pokoleń. Tego nie da się odtworzyć z roku na rok, jak np. zboże, które skoszone latem możemy mieć ponownie już w następnym roku. Tu trzeba czekać 100 lat. W Puszczy Białowieskiej wszystko, co ma 100 lat i więcej nie jest posadzone przez człowieka. I to jest najbardziej wyjątkowe, że w  środkowej Europie, w strefie umiarkowanej mamy duże fragmenty lasu, którego nikt nie sadził, nikt niczego nie zmieniał. O te fragmenty chodzi i je należy chronić. Niestety na w ramach gospodarki leśnej usuwa się także takie obszary.

G: Jakie inne, oprócz drzew, elementy ekosystemu są charakterystyczne dla tych miejsc?

RESZTĘ PRZECZYTACIE TUTAJ

Pierwszy mlekomat postawiono w październiku zeszłego roku w Warszawie w budynku Hali Mirowskiej. Szybko zyskał popularność. Dziś mlekomatów jest już więcej (teraz również w Rybniku, Gliwicach, Gorzowie Wielkopolskim, Wrocławiu) i rośnie liczba chętnych do korzystania z tego udogodnienia.

Pozostaje mieć nadzieję, że mlekomatów będzie coraz więcej. Może wkrótce spotkamy się w kolejce do jednego z nich…

–

zainteresowanym podpowiadamy jak szukać mlekomatów w swojej okolicy i polecamy stronę www.mlekomat.info

Kredyty z dopłatą na kolektory słoneczne są skonstruowane podobnie do pożyczek mieszkaniowych, w których spłacie pomaga państwo w ramach programu „Rodzina na swoim”. Różnica jest taka, że w tym pierwszym przypadku dotacja idzie na spłatę kapitału, a w drugim na pokrycie części odsetek.

BOŚ jest jednym z grupy kilku banków, które mają udzielać kredytów z dopłatą na kolektory. Wystartował z tą ofertą jako pierwszy, nazywając ją Słonecznym EKOkredytem. By z niej skorzystać, nasz budynek nie może być podłączony do sieci ciepłowniczej, a z zainstalowanych kolektorów nie powinno korzystać się w prowadzeniu działalności gospodarczej. Dopłatą da się objąć nie tylko zakup kolektora, ale też projekt budowlany, kupno nowego zasobnika wodnego, automatyki, aparatury pomiarowej i instalacji, ciepłomierza oraz montaż całego systemu. Koszt zakupu samych kolektorów nie może przekroczyć 2500 zł za metr kwadratowy.

Jak wylicza BOŚ, czteroosobowej rodzinie do podgrzewania wody wystarczy kolektor słoneczny o powierzchni 6 m kw., którego zakup i montaż kosztuje około 15 tys. zł. Dotacja NFOŚiGW wyniesie w tym przypadku 6,75 tys. zł. Spłatę pozostałej kwoty – 8,25 tys. zł – BOŚ może rozłożyć nawet na 8 lat.

BOŚ, Wirtualny Nowy Przemysł

Elektrownia Melody to po prostu koła z łopatkami (podobne do kół młyńskich), częściowo zanurzone w wodzie i poruszane siłą nurtu. Instalacja na rzece Krasowa będzie składać się z sześciu modułów, każdy o mocy 10 kilowatów.

Jeśli instalacja będzie pracować zgodnie z założeniami, może zrewolucjonizować energetykę wodną. Po pierwsze – taka elektrownia jest dużo tańsza (w przeliczeniu na kilowat mocy) od klasycznej elektrowni wodnej. W elektrowni klasycznej więcej niż połowa kosztów to budowa progu wodnego i wykup gruntów do zalania. Dzięki temu, że Melody nie wymaga piętrzenia rzeki, może zwrócić się już po pięciu latach.

Po drugie – elektrownie typu Melody będzie można budować wszędzie, jako że nie niszczy środowiska. Więcej – pomaga mu. Napowietrzając wodę tworzy w ten sposób lepsze warunki życia dla flory i fauny rzecznej (przede wszystkim dla ryb) i ułatwia rzece samooczyszczanie.

Po trzecie – można takie elektrownie wznosić dużo szybciej niż zwykłe elektrownie wodne, przy których same formalności budowlane ze względów środowiskowych mogą trwać kilka lat.

Twórcą elektrowni wodnej pracującej bez piętrzenia rzeki jest Paweł Krzysztof Licznerski, pracujący od lat jako konstruktor urządzeń energetycznych. Do niedawna mało kto zastanawiał się nad alternatywnym rozwiązaniem dla klasycznych elektrowni wodnych. Dopiero ostatnie lata przyniosły falę ich krytyki i zarzutów, że więcej z nich szkody w środowisku niż pożytku. Ale większość energetyków dalej chciała budować elektrownie wodne po staremu. Licznerski zgromadził wokół siebie grupę osób, które miały pomóc mu we wdrożeniu i upowszechnieniu jego wynalazku. Jedną z nich był Stanisław Skrzypczak, inżynier budowy maszyn i urządzeń energetycznych, a zarazem właściciel firmy projektowo-doradczej DIIP spod Bielska-Białej, który od lat aktywnie uczestniczy w rozwoju energetyki odnawialnej w Polsce. Jego firma projektowała i wykonywała pierwsze pompy ciepła w naszym kraju. Brała też udział w pierwszym etapie budowy instalacji geotermalnej na Podhalu.

Wadą pomysłu jest mała moc takich elektrowni, ale można to zrekompensować ich znaczną liczbą.

- To rozwiązanie da się stosować dosłownie na każdym potoku, który ma określony roczny przepływ wody – mówi Paweł Krzysztof Licznerski.

Możliwe jest budowanie instalacji z 10 kołami na średniej wielkości polskich rzekach

(plus minus 100 kW zainstalowanej mocy) i z 20 kołami na największych (plus minus 200 kW). Takie instalacje produkowałyby podobną ilość prądu, co wiele wznoszonych dziś u nas tradycyjnych mikroelektrowni wodnych.

Koła elektrowni Melody można przyczepić do pomostu, kładki, a nawet mostu. Ale mogą być też one umieszczane na pływających platformach.

Jacek Krzemiński

Zanim Dariusz Drzewiecki z Bydgoszczy zainwestował w małe elektrownie wodne, prowadził wiele interesów, i to na dużą skalę. W małych elektrowniach wodnych pociągało go połączenie kilku zalet. Pierwszą jest to, że ten biznes daje stałe, stabilne przychody i nie trzeba ciągle walczyć o klienta , jak to jest w przypadku większości firm. Operatorzy sieci przesyłowej w Polsce mają od paru lat obowiązek kupić każdą ilość prądu, wytworzonego ze źródeł odnawialnych.

Po drugie – eksploatacja elektrowni wodnej jest mało absorbująca i bardzo tania, bo oparta na „darmowym paliwie”. Po trzecie wznosząc i eksploatując takie obiekty, pracuje się głównie poza biurem. Po czwarte budując elektrownie wodne, można wykorzystać stare młyny czy kuźnie napędzane wodą, a to często piękne, zabytkowe obiekty w pięknym otoczeniu.

Podobne motywacje mają inni budujący małe elektrownie wodne. Bogdan Dams z Warszawy, który przez lata działał w biznesie graficznym jako współwłaściciel studia, zainwestował w małą elektrownię wodną na rzece Radomce, bo marzyła mu się większa swoboda. Elektrownia wodna miała mu dać możliwość mieszkania, gdzie chce. Takie fabryki prądu są bowiem dziś zautomatyzowane i na ogół do ich obsługi wystarczy jeden pracownik.

Inny warszawiak, Marcin Madej, pracował przez lata jako marketingowiec. Chciał zmienić zawód i wynieść się z Warszawy, a elektrownia wodna była – według niego – najlepszym na to sposobem.

Bracia Majewscy z Dolnego Śląska zanim zainwestowali w turbiny wodne na Kaczawie, mieli piwiarnię. Ale porwali się na hydroelektrownię, bo znaleźli nieczynną poniemiecką siłownię wodną w Prochowicach, którą wystarczyło wyremontować.

Co więc urzeka takich ludzi w małych elektrowniach wodnych? Nie tylko ich piękno, ale także stosunkowo pewne źródło dochodów.

Jacek Krzemiński

W medialnych dyskusjach o działaniach przeciwpowodziowych odpowiedzialność za zaniechania w tej sprawie zrzuca się wyłącznie na państwo i samorządy. Tymczasem wiele moglibyśmy zrobić sami, nie zdając się wyłącznie na administrację. Powinniśmy ponadto też sami na co dzień naciskać na lokalne władze, żeby coś w tej sprawie robiły.

Ktoś powie, że takie drobne, indywidualne działania nic nie dadzą. Moim zdaniem jednak pomogłyby, gdyby zdecydowała się na nie większość z nas. Wystarczy spojrzeć na Wielką Orkiestrę Świątecznej Pomocy, która robi bardzo wiele, opierając się na tym, że przez jeden dzień w roku w jej zbiórce uczestniczą tysiące wolontariuszy.

Oto moja propozycja listy rzeczy, które może zrobić wielu z nas:

1. Zasadźmy u siebie, koło domu, na osiedlu, choć jedno drzewo. Tereny zadrzewione lepiej magazynują wodę, nie wspominając o ich innych pozytywnych stronach. Protestujmy przeciwko niszczeniu drzew, np. pod zabudowę.

2. Nie betonujmy całych podwórek. Nie róbmy tego sami, nie pozwalajmy na to administracjom osiedli i kamienic. Zostawmy na podwórkach i terenach osiedlowych jak najwięcej miejsca na trawnik i krzewy, bo wtedy część wody z opadów zamiast spływać po betonie będzie wsiąkać w ziemię.

3. Zamiast betonowych alejek w ogródkach, na placach zabaw, osiedlowych skwerach oraz parkach róbmy żwirowe, w które woda też wsiąknie. Szacuje się, że zabetonowanie i wyasfaltowanie zbyt dużej części danego miasta może w nim znacząco podnieść falę powodziową

4. Jeśli mamy domek z działką, zróbmy na niej oczko wodne albo wykopmy niewielką nieckę, gdzie gromadzić się będzie woda z deszczu. Dobre są też beczki na deszczówkę, podłączone do rynien, co powszechnie stosują Niemcy. Jeśli mieszkamy na osiedlu, o zastosowanie podobnych rozwiązań koło bloków możemy poprosić osiedlową administrację.

5. Nie zabudowujmy nadmiernie małych działek. Zbyt duża gęstość zabudowy to jeden z czynników zwiększających zagrożenie powodziowe. Na intensywnie zabudowanych terenach woda nie ma gdzie wsiąkać i szybko spływa do studzienek kanalizacyjnych, a stamtąd do rzek.

6. Nie protestujmy przeciwko budowie zbiorników wodnych. Ich budowa często opóźnia się właśnie przez protesty lokalnych społeczności.

7. Apelujmy do władz naszych gmin i dzielnic, aby budując drogi, układały je tak, by asfalt był wyżej niż pobocze. Dzięki temu woda z terenów wzdłuż drogi nie będzie na nią spływać, a z niej prosto do studzienek kanalizacyjnych, ale np. wsiąkać w trawnik.

8. Apelujmy do tych władz o tworzenie lokalnych programów małej retencji.

To tylko przykładowe propozycje. Myślę, że wielu z Was ma własne, ciekawe pomysły na to, jak każdy może przyczynić się do zmniejszenia powodzi, przy okazji pomagając środowisku. Czekamy na nie i prosimy o komentarze.

Jacek Krzemiński