Kolejowa równia pochyła

Ostatnie zamieszanie na naszej kolei jeszcze bardziej zniechęci Polaków do korzystania z tego najbardziej ekologicznego lądowego środka transportu. Szkoda, że kolejarze i rządzący nie biorą sobie tego do serca.

Jeszcze parę miesięcy temu można było być dobrej myśli. Spółkom PKP przewożącym pasażerów i towary, Intercity i Cargo, wyrosła wreszcie poważna konkurencja. Przewozy Regionalne, spółka niegdyś należąca do Polskich Kolei Państwowych, a przejęta przez samorządy wojewódzkie, uruchomiła dziesiątki tanich połączeń między największymi polskimi miastami. Dzięki temu już nie byliśmy skazani na bardzo drogie PKP Intercity. Prywatną firmę PCC Rail, towarowego przewoźnika kolejowego, działającego w Polsce, przejęła – przez jedną ze swych spółek – najpotężniejsza i najlepiej zorganizowana kolej w Europie, niemiecka Deutsche Bahn.

Z połączeń międzywojewódzkich Przewozów Regionalnych, które np. na trasie z Warszawy do Krakowa oferowały ponad dwa razy tańsze bilety niż PKP Intercity, zaczęło korzystać mnóstwo osób. Zmusiło to Intercity do obniżenia cen za przejazdy na części swych połączeń. Zadziałało prawo konkurencji, dzięki czemu więcej Polaków zaczęło podróżować – zamiast autami – koleją. Nie dość bowiem, że taniej niż własnym samochodem, to często szybciej i bez stania w korkach.

Wejście Deutsche Bahn dawało zaś nadzieję na obniżenie cen za przewozy towarowe, co mogłoby oznaczać, że coraz więcej firm zamiast przewozić swe produkty tirami decydowałoby się na pociągi.

Niestety, niedługo później szara rzeczywistość sprowadziła na ziemię wszystkich marzących o upodobnieniu polskiej kolei do zachodnioeuropejskiej. Okazało się bowiem, że Przewozy Regionalne sromotnie zalegają z płaceniem za korzystanie z torów, co skończyło się nagłym zawieszeniem jej międzywojewódzkich połączeń, chaosem na dworcach i furią pasażerów. Deutsche Bahn zaś do tej pory nie rozpoczyna u nas ofensywy.

Przyczyny są prozaiczne. Stawki za korzystanie z torów w Polsce należą do najwyższych w Europie, choć stan tychże torów jest na większości odcinków fatalny i ciągle się pogarsza mimo że PKP dostały miliardy euro unijnych dotacji na ich modernizację.

Niestety, PKP same przyznają, że stan infrastruktury kolejowej w Polsce w najbliższych latach będzie się pogarszał. Kasa z Unii wystarczy bowiem tylko na kilka najważniejszych tras, które stanowią zdecydowaną mniejszość wszystkich czynnych linii kolejowych w Polsce. Kto jest winny takiego stanu rzeczy? Winne jest przede wszystkim państwo, które wciąż nie wspiera finansowo tak, jak wiele innych krajów, np. Czechy, utrzymania i modernizacji infrastruktury kolejowej. Państwo, które woli skupić się na budowie autostrad, dróg ekspresowych i obwodnic, zaniedbując kolej.

Winni są sami kolejarze, bo wciąż nie potrafią wykorzystać istniejących możliwości. Przykładem niech będzie PKP PLK, zarządca torów, który wydał setki milionów złotych na modernizację linii kolejowej między Warszawą a Terespolem, przystosowując ją do prędkości 160 km na godzinę. Sęk w tym, że tamtędy nie przejeżdżają pociągi osiągające taką prędkość.

Winne są samorządy wojewódzkie, które bądź co bądź dobrowolnie przejęły największą w Polsce pasażerską spółkę kolejową, PKP Przewozy Regionalne, a później nie umiały nią sensownie pokierować.

Niestety, przyszłość nie zapowiada się różowo. Rząd Donalda Tuska wydaje się specjalnie nie przejmować sytuacją na kolei i nic nie wskazuje na to, by miało się to zmienić. Kiedyś, od jednego ze znajomych kolejarzy, usłyszałem następującą historię: „Pewnego razu, jeszcze za rządów Millera, był bankiet, na którym znalazło się wielu wpływowych polityków. Uczestniczyłem w tym bankiecie. Jednego z tych polityków, był to działacz SLD, zapytałem o sytuację na polskiej kolej. A on prychnął: Koleją to jeździ hołota, niech się cieszy, że ma to, co ma”.

Odnoszę wrażenie, że dzisiejsza ekipa rządząca za daleko od tej postawy nie odbiega. Dlaczego bowiem nie ma serca do kolei, mimo że jeżdżą nią codziennie setki tysięcy ludzi – setki tysięcy wyborców?

Jacek Krzemiński