Wojny klimatyczne

Wyobraziłem sobie niedawno następującą scenkę. Nad grą planszową pochyla się dwóch rozemocjonowanych nastolatków. Paweł bierze kostkę i zastanawia się, czego by chciał od losu. Chyba najbardziej zależy mu na wyrzuceniu szóstki. Wtedy na kraje Michała spadłaby klęska suszy. Dobra byłaby też jedynka, pod którą kryje się „powódź”. Niestety wypada trójka – tylko „klęska urodzaju”. Michał traci zaledwie dwie dywizje z całej armii. Teraz jego kolej. Szczęście mu dopisuje. Wypada jedynka i Michał od razu wzmacnia ten wybór specjalną kartą.

Powódź, która dotyka kraje Pawła jest ogromna niczym tsunami. Woda niszczy wszystko. Paweł musi zdjąć z planszy trzy pionki odpowiadające trzem dywizjom, ponadto traci dwa porty i stacjonującą w nich flotę oraz wielką elektrownię atomową. Na domiar złego w jej okolicach dochodzi do groźnego skażenia. W wyniku wyniszczenia plonów, populacja w krajach Pawła spada aż o 30 procent. To prawdziwa katastrofa… Na szczęście tylko na planszy.

Warto się jednak zastanowić, czy w podobne gry, tyle, że o wiele bardziej skomplikowane, nie bawią się także stratedzy w sztabach generalnych największych potęg militarnych. Czy zmiany klimatyczne rzeczywiście mogą wpłynąć na przeszłe konflikty zbrojne?

Okazuje się, że Instytut Studiów Strategicznych przy U.S. Army War Collage od jakiegoś już czasu apeluje do Białego Domu o jak najszybsze wpisanie zmian klimatycznych, a w szczególności destabilizującego efektu takich zmian na kraje nisko rozwinięte, do narodowego planu bezpieczeństwa. (Stosowny raport w tej sprawie, ogłoszony w maju tego roku, można obejrzeć tutaj) (http://www.strategicstudiesinstitute.army.mil/pdffiles/PUB862.pdf). A niedawno sekretarz generalny Narodów Zjednoczonych Ban-Ki-moon ogłosił w „Washington Post”, że korzenie brutalnej walki w Darfurze są następstwem przedłużającej się suszy.

W ocenie Komisji Noblowskiej, która zdecydowała się przyznać pokojową nagrodę Alowi Gore’owi, zmiany klimatyczne mogą wywołać wielkie migracje ludności, co będzie prowadzić do większej rywalizacji przy zdobywaniu naturalnych surowców, a także może powodować wojny pomiędzy krajami, jak również prowadzić do licznych konfliktów lokalnych.

Ale choć wielu fachowców ostrzega, że skutki globalnego ocieplenia będą miały coraz większy wpływ na potencjalne konflikty zbrojne w przyszłości, nie wszyscy podzielają to zdanie. Na przykład Idean Salehyan, znany analityk polityczny z uniwersytetu Północnego Teksasu twierdzi, że jak dotąd nie ma żadnych przesłanek pozwalających łączyć efekt cieplarniany z potencjalnymi wojnami. Jego zdaniem ludzie walczą w tej chwili przede wszystkim o kontrolę nad surowcami, a to z kolei żadne novum. Takie konflikty są na porządku dziennym od tysięcy lat i z pewnością nadal będą.

Tak, czy inaczej, pytanie o wojny klimatyczne, jak najbardziej pozostaje w mocy. O ile Zieloni już zaczynają bić w tej sprawie na alarm, o tyle można być niemal pewnym, że wojskowi stratedzy w tajemnicy przed opinią publiczną, kreślą plany nowych gier wojennych ze szczególnym uwzględnieniem kryterium zmian klimatycznych. Dowody? Proszę bardzo. We wspomnianym raporcie admirał T. Joseph Lopez napisał: „zmiany klimatyczne dadzą nam kolejne argumenty do przedłużenia walki z terroryzmem”.

Czy takie oświadczenie można ignorować? Na pewno nie. Wojskowi odpowiedzialni za ten raport stanowią bardzo silne lobby, które prędzej, czy później dopnie swego i ich sugestie zostaną wpisane do planu bezpieczeństwa narodowego USA. A wtedy wojny klimatyczne automatycznie awansują do roli ważnego czynnika strategicznego.

Ciekawe, kto pierwszy rzuci kostką…

Mieczysław Dębski
Nowy Jork